Papa Soykırım Dedi Tepkiyi Topladı

Papa Francesko 1915 olaylarının 100.yıldönümü sebebiyle Vatikan'da düzenlemiş olduğu ayinde 20.yüzyılın ilk soykırımının Ermenilere yapıldığını söyleyince tepkilere neden oldu.

Katoliklerin ruhani lideri Papa Francesco, 1915 olaylarında ölen Ermenileri anmak için Vatikan’da düzenlediği ayinde ‘soykırım’ kelimesini kullandı. Papa, Aziz Peter Bazilikası’nda düzenlenen ‘Ermeni şehitliğinin 100. yılı için kutsal ayin’ adlı törenin açılışında, “Son yüzyılda insanlık 3 büyük trajedi yaşadı. Bunların ilki,   20. yüzyılın ilk soykırımı olarak görülen ve siz Ermeni halkına karşı yapılmış olandır” dedi. ‘Anlamsızca’ katledilen masum insanların anısını onurlandırmanın görevi olduğunu vurgulayan Papa Francesco, “Hatırlamak gereklidir, hatta zorunludur. Çünkü kötülüğü saklamak ya da inkar etmek, bir yarayı tedavi etmeden kanamaya bırakmaya benzer” diye konuştu. Papa, diğer büyük trajediler arasında ise Nazizm ve Stalinizm dönemlerinde işlenen suçlarla, Ruanda, Kamboçya, Burundi ve Bosna’da yaşananları saydı. Papa, insanlığın hatalardan ders almadığını ve ‘masumların kanını dökmeyi bırakmayı başaramadığını’ belirtirken günümüzde dünyanın parça parça 3. Dünya Savaşı’nı yaşadığı yorumunu yaptı.
 
‘Uzlaşma’ mesajı
 
Papa, Katoliko II. Karekin aracılığıyla Ermeni toplumuna gönderdiği mesajda da, “Tanrı, Ermeni ve Türk halklarının yeniden uzlaşma yoluna girmesini sağlasın ve Dağlık Karabağ’da barışı artırsın. Bu halklar geçmişteki anlaşmazlıklara rağmen barış içinde bir arada yaşadılar. Hatta dayanışma içinde oldular. Bu ruhla yeni kuşaklar daha iyi bir gelecek yolunu açabilir” ifadesini kullandı.
 
Piskoposken de demişti
 
Buenos aıres Başpiskoposu olduğu dönemde 1915 olaylarını ‘soykırım’ olarak tanımlayan Kardinal Jose Mario Bergoglio, 2013’te papa seçilmesinin ardından Vatikan’ı ziyaret eden Ermeni heyetini kabulü sırasında da ‘soykırım’ kelimesini kullanmıştı. Vatikan Ankara’nın notası  ardından bunun özel bir görüşme olduğunu açıklamıştı. Francesco dünkü ayinle birlikte ‘soykırım’ kelimesini halka açık şekilde kullanan ilk papa oldu.
 
Ermeni liderler de ayindeydi
 
Ayine, Ermenistan Cumhurbaşkanı Serj Sarkisyan, Ermeni Apostolik Kilisesi Katolikosu 2. Karekin, Kilikya Katolikosu 1. Aram ve Dünya Ermeni Katolikleri Patriği 19. Nerses Bedros’un da aralarında bulunduğu üst düzey temsilciler ve Ermeni cemaati katıldı.
 
2. Karekin ayinin ardından yaptığı konuşmada, “Ermeni soykırımının evrensel olarak tanınması ve kınanmasının, daha güvenli ve adil bir dünya yaratılmasına katkıda bulunacağına inanıyoruz. Bu yüzden Ermeni soykırımının 100. yıldönümünde dünyayı, insanların acılarına ve günümüzdeki şehitlere karşı kayıtsız kalmamaya, insanlığa karşı suçları önlemek için daha fazla çaba sarf etmeye çağırıyoruz” dedi.
 
Ermeni keşiş ‘Kilise Doktoru’
 
Papa Francesco dünkü ayinde, 950 yılında dünyaya gelen Ermeni filozof, şair ve keşiş Surp Krikor Naregatsi’ye resmi olarak ‘Kilise Doktoru’ unvanı verdi. Bugüne kadar sadece 35 kişiye verilen unvan, Hristiyanlığa evrensel düzeyde hizmet etmiş kişilere veriliyor. Van’ın Gevaş ilçesine bağlı Yemişlik Köyü’nün eski adı olan Nareg’deki manastırda yaşamış ve burada ölmüş olan Naregatsi’nin kabrinin 1915 olayları sırasında yıkıldığı belirtiliyor.
 
Vatikan: Zaten metinde vardı
 
Vatikan sözcülüğü, Papa’nın ayinde ‘soykırım’ kelimesinin kullanmasının sürpriz olmadığını belirtti. Sözcülük, ayin öncesi dağıtılan kitapçıkta ‘soykırım’ kelimesinin yer aldığını vurguladı.
 
İlk kez o kullandı
 
Eski Papa 2. Jean Paul, Eylül 2001’de Ermeni Apostolik Kilisesi Katolikosu 2. Karekin ile birlikte imzaladığı ortak deklarasyonda, 1915 olaylarını “20’nci yüzyılda yaşanan ilk soykırım’ olarak tanımlamıştı.
 

 
Ankara’da hayal kırıklığı
 
Papa’nın ‘soykırım’ kelimesini kullanması, Ankara’da hayal kırıklığı yarattı. Gelişmenin ardından Vatikan’ın Ankara Büyükelçisi Antonino Lucibello Dışişleri Bakanlığı’na çağrıldı. Dışişleri Büyükelçi’ye Papa’nın sözlerinden dolayı Ankara’nın ‘üzüntü ve hayal kırıklığı yaşadığı’ mesajını verdi. Papa’nın konuşmasında tarihi gerçeklerden uzak, tek taraflı ifadeler yer aldığı belirtilirken, hiçbir uluslararası mahkemenin 1915 olaylarını ‘soykırım’ olarak kabul etmediği hatırlatıldı. Ankara’nın Papa’nın, ilişkilerde güven kaybına yol açan sözlerine karşılık vereceği vurgulandı. Türkiye’nin Vatikan Büyükelçisi Mehmet Paçacı da istişare için Türkiye’ye çağrıldı.
 
Twitter’dan yanıt verdi
 
Moğolistan’da bulunan Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, gelişmenin ardından Vatikan Büyükelçiliği ve Ankara ile telekonferans gerçekleştirdi. Çavuşoğlu, Twitter’dan attığı mesajda da, “Papa’nın açıklamaları kabul edilemez. Dini makamlar mesnetsiz ithamlarla kin ve nefreti körükleme yeri değildir” dedi.

Vatan



Yorum Gönder

Etiketleri :